Holodomor museum en monument

Holodomor museum - Bezoek Kiev

Lange tijd onbekend in het westen, maar een ramp die zijn weerga niet kent. De holodomor is de systematische verhongering van het Oekraiense volk door het Sovjet regime in de jaren 1932-1933. Dit kostte in Oekraine aan 2,5 tot 4 miljoen miljoen mensen het leven. Ook omringende landen ontsprongen de dans niet. Het totaal aantal slachtoffers wordt geschat op 7 tot 8 miljoen mensen. Sinds kort is de holodomor als genocide of volkerenmoord erkend door de Raad van Europa. Rusland denkt hier overigens anders over.

De hongersnood die begin jaren ’30 Oekraine, destijds onderdeel van de Sovjetstaat, trof was geen geval van domme pech. Stalin’s economische vijfjarenplan kon alleen doorgaan als de export stevig werd opgevoed. Graan was een belangrijk exportproduct in die tijd, en Oekraine verbouwde veel graan. Boeren uit dit land zagen het echter niet zitten om hun goederen verplicht te leveren aan de staat. Hun verzet werd echter hardhandig de kop ingedrukt. Veel boeren werden afgevoerd naar Siberië. Boerderijen kwamen onder overheidstoezicht en moesten verplicht het overgrote deel van hun graan afstaan voor de export.

Genoeg eten, toch honger

Deze maatregelen zorgden ervoor dat, in combinatie met een mislukte oogst, er nauwelijks eten over bleef voor mensen in Oekraine zelf. Er werd voldoende eten gemaakt om iedereen te voeden, maar omdat vrijwel alles bewust geëxporteerd werd, stierven er toch miljoenen aan de gevolgen van honger. De leiders in Rusland probeerden deze gegevens onder de pet te houden, bijvoorbeeld door volkstellingen te manipuleren of de geschiedenis te herschrijven. Overlevenden werd verboden over de ramp te praten.

Pas lang nadat de Sovjet Unie ten val kwam en Oekraine een onafhankelijk land was, kwam er meer informatie naar buiten. Archieven die lange tijd hermetisch waren afgesloten, konden nu doorgespit worden. Zo werd langzaamaan breder bekend dat de hongersnood van ’32-’33 bewust in gang gezet was door de overheid. En dat de talloze verloren levens decennialang onder het tapijt werden geschoven. In 2006 werd de hongersnood in Oekraine erkend als genocide: een bewuste volkerenmoord. Inmiddels hebben zo’n twintig andere landen over de hele wereld (waaronder België) de holodomor officieel erkend als genocide.

Herdenken van holodomor

De gedenktekens in Kiev voor de holdomor zijn daarom ook nog vrij nieuw, maar niet minder indrukwekkend. In Kiev kom je het beeldje ‘een bittere herinnering aan mijn kindertijd’ tegen als je naar Lavra loopt. Het uitgemergelde meisje kijkt je met holle ogen aan terwijl ze krampachtig wat graan in haar hand klemt. Onder het gedenkteken zit een klein museum. Daar draait onder meer een documentaire over de holodomor in Oekraine die zeker de moeite van het bekijken waard is. Sinds 2006 heeft Oekraine ook een officiële herdenkingsdag voor holdomor: elke vierde zaterdag van november.

Klik hier voor de locatie. Ligt in de buurt van: Lavra, Rodina Mat en WOII museum

<< Ga terug naar ‘overige bezienswaardigheden in Kiev